Jedno jest pewne – potrzebna jest ścisła współpraca z sektorem prywatnym. Firmy to bardzo dobry kooperant dla państwa: są elastyczne i gotowe na wyzwania. Samorząd województwa powinien zaś pełnić rolę architekta systemu lokalnej odporności – odpowiednio konstruować regionalne programy i fundusze oraz wzmacniać wiarygodność wspólnych przedsięwzięć. Istotnym punktem konferencji było podpisanie Karty Łomży, czyli rekomendacji dla władz regionalnych.
Konferencja „Nauka – Biznes – Samorząd. Jak zbudować regionalny ekosystem odporności i innowacji?” odbyła się 27 maja w Akademii Łomżyńskiej. Wzięli w niej udział przedstawiciele samorządu województwa, organizacji otoczenia biznesu, przedsiębiorcy i naukowcy. Podczas paneli eksperci podjęli takie tematy jak łączenie polityki spójności z wymaganiami odpornościowymi, finansowanie rozwoju firm czy rola uczelni w rozwoju przedsiębiorczości i innowacji
W trakcie spotkania podpisano również Kartę Łomży. Zawarte w dokumencie rekomendacje dotyczyły ujęcia potrzeb subregionu łomżyńskiego w planie partnerstwa krajowego i regionalnego oraz programach spójności w nowej perspektywie finansowej. Rekomendacje obejmują obszary:
- Rozwój technologii dual-use
- Synergia rządu, samorządu i biznesu
- Pozyskiwanie funduszy zewnętrznych
- Integracja łańcucha dostaw
- Wsparcie i utrzymanie Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Łomża
- Dwufilarowa odporność województwa podlaskiego – połączenie nowoczesnego przemysłu metalowo-maszynowego, bezpiecznej infrastruktury cywilnej (m.in. schrony) i działań społeczno-edukacyjnych
- Cyberbezpieczeństwo
Samorząd łączy siły z lokalnymi przedsiębiorcami na rzecz budowania odporności
Uczestnicy byli zgodni co do tego, że odporność państwa buduje się w czasie pokoju. Co więcej, odporność państwa to odporność regionalnego przemysłu.
– Samorząd sam nie zbuduje pełnej odporności. Kluczem jest synergia publiczno-prywatna. Dlatego zdecydowaliśmy się na unikalny krok: połączenie sił samorządu województwa z dwoma Krajowymi Klastrami Kluczowymi – Polskim Klastrem Budowlanym oraz Klastrem Przemysłowym EVOLUMA – mówił marszałek Łukasz Prokorym.
Chodzi o inicjatywę Sojusz dla Regionu. Jej cele to z jednej strony podniesienie bezpieczeństwa mieszkańców regionu, w tym ziemi łomżyńskiej, a z drugiej stymulowanie gospodarki, pozwalając podlaskim firmom wejść w rynkową niszę sektora obronnego. Sojusz dla Regionu ma więc szansę stworzyć spójny regionalny system odporności. Po jednej stronie tego systemu jest olbrzymie zaplecze inżynieryjno-technologiczne ponad 450 firm zrzeszonych w Polskim Klastrze Budowlanym, a po drugiej – potencjał sektora maszynowo-metalowego i IT. Dzięki takiej synergii można rozwijać technologie podwójnego zastosowania (dual-use).
– Cele strategiczne wymagają solidnego paliwa finansowego. Jako zarząd województwa dbamy o to, aby subregion łomżyński był pełnoprawnym beneficjentem tych procesów. Chcemy, aby tutejsze firmy i instytucje naukowe miały realne narzędzia do budowania innowacji i ekspansji międzynarodowej – podkreślił Jacek Piorunek, członek zarządu województwa.
Wymienił środki na wzmacnianie innowacyjności, transfer technologii oraz rozwój kapitału ludzkiego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021–2027, czy też możliwość udziału w międzynarodowych targach i misjach gospodarczych.
Samorząd województwa liderem odporności
To, co wybrzmiało podczas konferencji, to że konieczna jest całkowita zmiana modelu rozwoju regionalnego. Samorząd województwa musi przestać być tylko dystrybutorem unijnych dotacji, a stać się architektem odporności potrafiącym skonsolidować rozproszony potencjał prywatnego biznesu i elastycznie nakierować fundusze spójności na cele obronno-cywilne.
Kolejne wyzwanie to przekonać państwo, że warto zaprząc cywilne zdolności inżynieryjne do celów obronnych – zdaniem uczestników konferencji, to dziś konieczność. Co ważne, współpraca z sektorem prywatnym powinna uwzględniać podlaskich przedsiębiorców – dotąd uzbrojenie było kupowane centralnie, z pominięciem potencjału gospodarczego regionów przygranicznych. Tymczasem wiele lokalnych firm już jest gotowa wejść w produkcję o charakterze dual-use, a część posiada niezbędne koncesje i certyfikaty. Eksperci zwrócili uwagę, że wojsko nie jest w stanie wymyślić szybciej algorytmów sztucznej inteligencji, systemów autonomicznych czy zaawansowanej hydrauliki niż sektor prywatny.
Jak podkreślali przedsiębiorcy, proces decyzyjny w prywatnych firmach jest dużo szybszy, a ich zdolności do modyfikacji produkcji pod kątem nowych zamówień bardzo duże.
– Firmy są elastyczne i gotowe do podjęcia wyzwań. Z tych powodów są dla państwa bardzo dobrym kooperantem – zwrócił uwagę Janusz Poulakowski, dyrektor operacyjny w Evoluma Klaster Przemysłowy i moderator jednego z paneli.
Siła lokalnych liderów przemysłowych zamiast importu technologii
Warto wspomnieć, że Sojusz dla Regionu po 100 dniach działania ma już pierwsze efekty. Uczestnicy inicjatywy odbyli spotkanie w MON, podczas którego zaoferowali państwu gotowość produkcyjną systemu BLUSZCZ (innowacyjny pojazd minujący firmy STEKOP). Był to wyraźny głos z regionu pokazujący ministerstwu, że zamiast importować technologie można oprzeć produkcję o lokalnych liderów przemysłowych, takich jak STEKOP, SaMASZ czy Metal-Fach.
Organizatorem konferencji w Łomży był samorząd województwa podlaskiego, natomiast głównym partnerem merytorycznym Polska Fundacja Filary Rozwoju. Zwieńczeniem roli samorządu jako architekta odporności międzynarodowej będzie Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE, które odbędzie się 4 listopada w Białymstoku.
